Przejdź do treści

Miejscowości miasto i gmina Tuchola, powiat tucholski

Legbąd

Wieś na północy gminy Tuchola.

Najstarsza wzmianka, z 1400 roku, mówi o karczmie stojącej przy drodze łączącej Tucholę z Czerskiem. W Rzeczypospolitej szlacheckiej Legbąd należał do starostwa tucholskiego. Wieś zubożała przez drugą wojnę polsko-szwedzką, przemarsze wojsk i grabieże, a mieszkańcy chowali się w lasach przed bandami rabusiów i kłusowników. Na początku XX wieku były tu dwie karczmy, dwa sklepy z różnym towarem i sześć warsztatów rzemieślniczych.

Życie społeczne skupiało się przy szkole, kościele i bibliotekach, a pierwszą z bibliotek otworzył Józef Janta-Połczyński. Działacz niepodległościowy ks. Józef Dembieński organizował tajne nauczanie pod zaborem i założył Towarzystwo Ludowe z własną czytelnią. W 1913 roku powstał w Legbądzie kościół katolicki. Po drugiej wojnie wieś została siedzibą gromady; zbudowano nowy kościół, rozbudowano szkołę i remizę, utwardzono drogi.

Przez okolicę biegnie Wielki Kanał Brdy z 1848 roku z licznymi odnogami. Na jego trasie leży akwedukt w Fojutowie, którym woda kanału płynie ponad Czerską Strugą. W Barłogach, oddalonych od Legbąda o 3 km, kanał rozgałęzia się na mniejsze odnogi i przechodzi w Mały Kanał Brdy, a sieć mniejszych kanałów i rowów składa się na system irygacyjny.