Przejdź do treści

Miejscowości gmina Chojnice, powiat chojnicki

Chociński Młyn

Leży nad rzeką Chociną, przy drodze wojewódzkiej nr 236.

Nazwa pojawia się w źródłach w 1653 roku jako łacińskie określenie konarzyńskiego młyna zwanego Chocina, a w 1682 roku w zapisie „od Młyna Chocyńskiego”. Osada wyrosła przy młynie wodnym z tartakiem w szlacheckich dobrach Tuchołków, do których należały Konarzyny i Sąpolno. 29 stycznia 1746 roku Tuchołkowie wydali przywilej na budowę i dali dziedzicznemu dzierżawcy 22 morgi ziemi. Około 1750 roku stanął tu tartak w konstrukcji słupowo-ramowej poruszany kołem wodnym, choć dokładna data nie jest potwierdzona.

W latach 60. XVIII wieku młyn był w złym stanie; gdy zobaczyła to księżna Anna Radziwiłłowa, starościna człuchowska, przeznaczyła na odbudowę sporą sumę. Później miejsce to służyło także za przydrożną karczmę. W 1764 roku Skórzewscy kupili od Tuchołków dobra konarzyńskie, a w 1797 roku odkupili od dziedzicznego dzierżawcy młyn i tartak i gruntownie je wyremontowali. Inwentarz z 1796 roku wymienia w osadzie 2 domy mieszkalne.

W 1809 roku na młynie ciążył dług 50 tysięcy talarów. Zarządzali nim kolejni komisarze, potem wydzierżawiano go kolejnym dzierżawcom na kilka lat, a Skórzewskim udało się go sprzedać dopiero w połowie XIX wieku. Sam młyn pracował jeszcze po II wojnie światowej, a w 1968 roku go rozebrano. Tartak działał przez następne dziesięciolecia, aż obok niego powstał tartak elektryczny. Nad Chociną zostały resztki drewnianego tartaku wodnego z XIX wieku z kołem o średnicy około 2 m. Z dawnej zabudowy stoją też leśniczówka z połowy XIX wieku ze skromnymi cechami klasycyzmu i dachem naczółkowym, chałupa zrębowa obok niej oraz dom z podcieniem z początku XX wieku.

Inne miejscowości: gmina Chojnice