Święto Matki Boskiej Zielnej w ludowej tradycji

Święto Matki Boskiej Zielnej w ludowej tradycji Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny W dniu 15 sierpnia w kościele katolickim obchodzone jest święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, w Polsce nazywane także świętem Matki Boskiej Zielnej. Wierni, dziękując Matce Boskiej za tegoroczne plony, przynoszą do świątyń owoce ziemi: kwiaty, zboża i zioła. To najważniejsze święto maryjne w[…]

Skansen mistrza Józefa Chełmowskiego w Brusach-Jagliach

Skansen Mistrza Józefa Chełmowskiego   Będąc w Brusach nie można zapomnieć o odwiedzeniu skansenu Mistrza Józefa Chełmowskiego. Znajduje się on w miejscowości Brusy – Jaglie, na trasie Brusy – Konarzyny, przy zjeździe z drogi wojewódzkiej nr 236. Od samego wjazdu, do z pozoru niewielkiego gospodarstwa, oczom turystów ukazuje się fascynujący, wykreowany przez artystę świat, pełen[…]

„Dzieciństwo moich dzieci” Teresy Górskiej – nieznany przyczynek do dziejów rodziny ziemiańskiej na Pomorzu – dr Marek Sass

„Dzieciństwo moich dzieci” Teresy Górskiej Nieznany przyczynek do dziejów rodziny ziemiańskiej na Pomorzu Dzieciństwo moich dzieci to niepublikowane do tej pory wspomnienia Teresy z Plater Zyberków Górskiej (1898-1990), żony Jana Górskiego – współwłaściciela majątku ziemskiego Kamienica w powiecie tucholskim. Obejmują lata 1928-1934. Spisane zostały w latach 1978-1980. Stanowią unikalne źródło badawczo-poznawcze dotyczące dziejów rodzin ziemiańskich[…]

O Matce (nie tylko) Boskiej znad środkowej Brdy

O Matce (nie tylko) Boskiej znad środkowej Brdy dr Marek Sass, Lubiewo Brda, to jedna z piękniejszych rzek Pomorza Gdańskiego. Swój początek bierze w Jeziorze Smołowym, na Pojezierzu Bytowskim. Zanim dotrze do środkowego biegu w rejonie Tucholi przepływa przez wiele jezior. Meandruje w głębokich rynnach o stromych brzegach, niekiedy przybierając górski charakter. Płynąc z północy[…]

Jastra (Wielkanoc)

Kościół św. Jakuba Apostoła w Tucholi

Jastra Wielkanoc Niedziela Wielkanocna rozpoczyna się już w sobotę po zachodzie słońca. Zapowiada ją uroczyste bicie w dzwony, głoszące, że Chrystus zmartwychwstał. Dzwony Wielkanocne   Kiedy ciszę wielkopostną Dzwon nam przerwie, zakołysze I zadzwoni i rozbuja, Głosząc ludziom „ALLELUJA”! To te dźwięki każdy wchłania, W święty dzionek Zmartwychwstania, Każdy słucha ich radośnie, Gdy drżą echem,[…]

Jak w Swornegaciach zapomniano o Wielkanocy?

Kościół św. Barbary - Wdzydze Kiszewskie, Swornegacie

Jak w Swornegacu spóźnili się z obchodem Święta Wielkanocnego Niwa Pomorska – dodatek religijno-oświatowy i ludoznawczy do „Dziennika Pomorskiego”. Artykuł został opublikowany w dodatku Niwa Pomorska, ukazującym się w Dzienniku Pomorskim w roku 1927. Warto dodać, że wspomniany w powiastce dawna, filialna świątynia to drewniany kościół pod wezwaniem św. Barbary, który w 1916 r. przestał[…]

Wielki Tydzień

Jastrowe świanta w Borach Tucholskich

Wielki Tydzień okres trwający tydzień, poprzedzający Jastrę – Wielkanoc Niedziela Palmowa Niedziela Palmowa –zwana dawniej Kwietną jest wstępem do obchodów Wielkiego Tygodnia, który obfituje w obrzędy religijne i zwyczaje ludowe. Tego dnia w kościołach święci się wierzbowe gałązki – palmy – pokryte młodymi pąkami kwietnymi – baziami, ułożone w wiązki i przepasane kolorowymi wstążkami. Świeże[…]

Wielki Post

Wielki post w Borach Tucholskich

Wielki Post okres od Popielca do Jastry – Święta Zmartwychwstania Pańskiego Pierwszy dzień Wielkiego Postu – Środa Popielcowa (Popielec, Popielnik) – to uroczystość przede wszystkim religijna i przypada zwykle w trzeciej dekadzie lutego, ale bywa też że na początku marca. Podniosła a zarazem smutna atmosfera – mrok, zapach kadziła i zapalone świece – udziela się[…]

Borowiacki karnawał

Borowiacki karnawał

Borowiacki karnawał okres między Godnymi Świętami a Wielkim Postem W czasie karnawału Borowiacy, tak jak ich sąsiedzi – Kociewiacy, Kaszubi, Krajniacy radowali się i weselili, a w karczmach rozbrzmiewała muzyka, przy której skoczne tańce trwały do późnej nocy. Tańczono polki, szoce, walcerki, a przyśpiewki często wyśmiewały wady i przywary, które tak jak w innych społecznościach[…]

Godne Święta (od Wigilii do Święta Trzech Króli)

godne święta

Godne Święta okres od Wigilii Bożego Narodzenia do Święta Objawienia Pańskiego Godne Święta są okresem najbogatszym w obrzędy, zwyczaje i wierzenia. Trwają dwanaście dni. Wydarzenie opisane w Ewangelii – narodzenie Dzieciątka Jezus podziałało na wyobraźnię ludzi, sprawiając, że to co głosił Kościół wzbogacono o legendy, nowe zwyczaje, wierzenia a nawet zabobony. Kolędy, kantyczki i pastorałki[…]