Życie codzienne borowiackiej wsi

Wsie borowiackie powstały najprawdopodobniej w II połowie XVII wieku po wykarczowaniu lasów jako opału. Polacy zamieszkujący wsie wyznawali religię katolicką, a niemieccy osadnicy religię protestancką. Wokół wsi rozciągały się lasy. Grunty orne były zawsze własnością prywatną, natomiast lasy często były państwowe. Gospodarstwa chłopskie były niewielkie – do 5 ha. Przy słabej glebie, na której sadzono[…]

Zwyczaje i obrzędy

Tradycyjne obrzędy borowiackie Zwyczaje i obrzędy stanowią zespół czynności, praktyk i rytuałów wyrosłych na gruncie dawnych wierzeń. Zwyczajowy rytm praktykowanych przez społeczność obrzędów wyznacza bieg życia i cykl pór roku. Rok dzielono na okresy, których wyznacznikiem były rozmaite święta i uroczystości bez ściśle oznaczonego terminu. Początkowo Słowianie dzielili rok jedynie na dwie pory: zimową i[…]

Adwent – początek roku obrzędowego

Rok obrzędowy w Borach zaczynał się od Adwentu tak jak w innych regionach i zgodnie z kalendarzem kościelnym okres ten był przygotowaniem do świąt Bożego Narodzenia. Był to czas postu i wstrzemięźliwości od zabaw i uciech. Do dzisiaj znane są przysłowia: Chto so zaleca w adwenta, ten bandzie mniał żona od świanta. Chto ziamnie w[…]

Bysławek – pomorska wieś z klasztorem w tle

Bysławek – pomorska wieś z klasztorem w tle dr Marek Sass Bysławek na Pomorzu Gdańskim, w Borach Tucholskich należy do miejscowości o ponad siedemsetletniej, udokumentowanej historii 1. W latach 1379-1602 wieś stanowiła własność rycerską, następnie szlachecką 2. Od początku XVII wieku aż do pierwszego rozbioru Polski należała do benedyktynek z Chełmna nad Wisłą, aby w[…]

Święto Matki Boskiej Zielnej w ludowej tradycji

Święto Matki Boskiej Zielnej w ludowej tradycji Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny W dniu 15 sierpnia w kościele katolickim obchodzone jest święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, w Polsce nazywane także świętem Matki Boskiej Zielnej. Wierni, dziękując Matce Boskiej za tegoroczne plony, przynoszą do świątyń owoce ziemi: kwiaty, zboża i zioła. To najważniejsze święto maryjne w[…]

Skansen mistrza Józefa Chełmowskiego w Brusach-Jagliach

Skansen Mistrza Józefa Chełmowskiego   Będąc w Brusach nie można zapomnieć o odwiedzeniu skansenu Mistrza Józefa Chełmowskiego. Znajduje się on w miejscowości Brusy – Jaglie, na trasie Brusy – Konarzyny, przy zjeździe z drogi wojewódzkiej nr 236. Od samego wjazdu, do z pozoru niewielkiego gospodarstwa, oczom turystów ukazuje się fascynujący, wykreowany przez artystę świat, pełen[…]

Legenda o Sosnach Kowalskiego – Marek Lejk

Legenda o Sosnach Kowalskiego Czyli jak Jędrzej sosny po sobie pozostawił Działo się to bardzo dawno temu, kiedy jeszcze nikt nie myślał o rozległych wodach Zbiornika Żurskiego, a Polska była pod rządami zaborców. W owym czasie, we wsi Wierzchy, mieszkał Jędrzej Kowalski – człek pracowity i uczynny, aczkolwiek czujący słabość do gorzałki, która powodowała, że[…]

„Dzieciństwo moich dzieci” Teresy Górskiej – nieznany przyczynek do dziejów rodziny ziemiańskiej na Pomorzu – dr Marek Sass

„Dzieciństwo moich dzieci” Teresy Górskiej Nieznany przyczynek do dziejów rodziny ziemiańskiej na Pomorzu Dzieciństwo moich dzieci to niepublikowane do tej pory wspomnienia Teresy z Plater Zyberków Górskiej (1898-1990), żony Jana Górskiego – współwłaściciela majątku ziemskiego Kamienica w powiecie tucholskim. Obejmują lata 1928-1934. Spisane zostały w latach 1978-1980. Stanowią unikalne źródło badawczo-poznawcze dotyczące dziejów rodzin ziemiańskich[…]

Autobiografia – ważny element edukacji środowiskowej i międzypokoleniowej, przypadek Zygmunta Iwickiego – dr Marek Sass

Autobiografia – ważny element edukacji środowiskowej i międzypokoleniowej Przypadek Zygmunta Iwickiego Wprowadzenie Dzięki różnym formom utrwalania rzeczywistości zachowujemy pamięć o wydarzeniach minionych. Istotne miejsce w tym procesie przypada autobiografii, która pomimo tego że każdorazowo przedstawia pamięć zindywidualizowaną jest ważnym źródłem wiedzy o przeszłości. Nadaje bardziej pogłębiony wymiar zachodzącym w społecznościach lokalnych procesom edukacyjnym. Nie jest[…]

O Matce (nie tylko) Boskiej znad środkowej Brdy

O Matce (nie tylko) Boskiej znad środkowej Brdy dr Marek Sass, Lubiewo Brda, to jedna z piękniejszych rzek Pomorza Gdańskiego. Swój początek bierze w Jeziorze Smołowym, na Pojezierzu Bytowskim. Zanim dotrze do środkowego biegu w rejonie Tucholi przepływa przez wiele jezior. Meandruje w głębokich rynnach o stromych brzegach, niekiedy przybierając górski charakter. Płynąc z północy[…]